Hizmet Detayı

BHH’de beslenme danışmanlığı, yalnızca mama seçmek değildir

Bir hayvanın sağlıklı beslenmesi yalnızca hangi marka mamayı yediğiyle belirlenmez.

Aynı mamayla beslenen iki hastanın yaşı, aktivitesi, vücut kondisyonu, metabolik ihtiyaçları ve sağlık sorunları birbirinden tamamen farklı olabilir.

Bu nedenle Beykoz Invesa Hayvan Hastanesi’nde beslenme danışmanlığı, ürün veya marka önerisinden önce hastanın klinik durumunu anlamaya odaklanır.

Veteriner hekim hastanın:

•  Türünü 
•  Yaşını 
•  Vücut ağırlığını ve kondisyonunu 
•  Günlük aktivitesini 
•  Mevcut beslenme düzenini 
•  Ödül ve ek gıda kullanımını 
•  Geçmiş hastalıklarını 
•  Kullandığı ilaçları 
•  Mevcut klinik problemlerini 

değerlendirir.

Gerekli görüldüğünde kurum içi laboratuvar ve görüntüleme imkanları da sürece dahil edilir.

Amaç yalnızca:

“Ne yemeli?”

sorusuna cevap vermek değil,

“Bu hastanın mevcut sağlık durumunda nasıl beslenmesi gerekiyor ve bunu nasıl takip edeceğiz?”

sorusuna klinik bir yanıt oluşturmaktır.

BHH’de beslenme süreci

Klinik değerlendirme → beslenme öyküsü ve vücut kondisyonu → gerekiyorsa laboratuvar/görüntüleme → bireysel beslenme hedefi → uygulanabilir beslenme planı → takip ve gerektiğinde güncelleme

Her hastaya aynı beslenme programı uygulanmaz.

BHH’de beslenme planının amacı standart bir diyet vermek değil, hastanın ihtiyacına uygun ve sürdürülebilir bir plan oluşturmaktır.

Beslenme planı oluşturulurken BHH neyi değerlendirir?

Bir hastanın ideal beslenme yaklaşımı yalnızca kilosuna bakılarak belirlenemez.

Örneğin aynı kilodaki iki köpekten biri genç ve aktifken diğeri ileri yaşta veya kronik bir hastalıkla yaşıyor olabilir.

Veteriner hekim değerlendirmede gerektiğinde:

•  Mevcut vücut ağırlığını 
•  Kilo değişiminin yönünü 
•  Vücut kondisyonunu 
•  Kas kaybı olup olmadığını 
•  Günlük aktiviteyi 
•  Yaşam dönemini 
•  Mevcut beslenme miktarını 
•  Öğün düzenini 
•  Ödül ve ek gıdaları 
•  Kronik hastalıkları 
•  Sindirim sistemi bulgularını 
•  Su tüketimi ve idrar alışkanlığını 

birlikte ele alabilir.

Beslenme planının hedefi buna göre belirlenir.

Kilo fazlalığında amaç yalnızca daha az mama vermek değildir

Fazla kilo birçok hasta sahibinin fark ettiği en yaygın beslenme problemlerinden biridir.

Ancak kilo yönetimi:

“Mamayı yarıya indir.”

kadar basit bir işlem değildir.

Kontrolsüz kalori kısıtlaması, hastanın gerekli besin öğelerini yeterince alamamasına veya kas kütlesinin istenmeyen biçimde azalmasına yol açabilir.

Bu nedenle BHH’de kilo yönetimi planlanırken hastanın:

•  Mevcut kilosu ve kondisyonu 
•  Hedeflenen değişim 
•  Günlük beslenme miktarı 
•  Aktivite düzeyi 
•  Ödül ve atıştırmalık tüketimi 
•  Sağlık durumu 

birlikte değerlendirilir.

Planın ardından yalnızca tartıdaki rakama değil, kilo değişiminin güvenli ve sürdürülebilir biçimde ilerleyip ilerlemediğine bakılır.

AAHA da kilo yönetiminin bireysel beslenme değerlendirmesine dayanmasını ve gerektiğinde hastaya özel beslenme planı oluşturulmasını önermektedir. 

Kilo kaybının nedeni her zaman yetersiz beslenme değildir

İstenmeyen kilo kaybı bulunan bir hayvana yalnızca daha fazla mama vermek doğru çözüm olmayabilir.

Kilo kaybının altında:

•  Sindirim sistemi problemleri 
•  Böbrek veya karaciğer hastalıkları 
•  Endokrin veya metabolik problemler 
•  Kronik inflamatuvar süreçler 
•  Ağız ve diş ağrısı 
•  Emilim problemleri 
•  Başka sistemik hastalıklar 

bulunabilir.

Bu nedenle BHH’de açıklanamayan kilo kaybında yalnız beslenme miktarı değerlendirilmez.

Veteriner hekim gerekli gördüğünde:

klinik muayene + hemogram + biyokimya + idrar analizi + gerektiğinde görüntüleme

sonuçlarını birlikte ele alabilir.

Amaç önce:

“Bu hasta yeterince mi yemiyor, yoksa yediği halde neden kilo kaybediyor?”

sorusunu cevaplamaktır.

Bu, BHH’de beslenme danışmanlığını basit mama tavsiyesinden ayıran önemli noktalardan biridir.

Hastalığa özgü beslenme, tedavinin bir parçası olabilir

Bazı hastalıklarda beslenme planı yalnızca günlük enerji ihtiyacını karşılamaktan daha fazla önem kazanabilir.

Veteriner hekim hastanın tanısı ve klinik durumuna göre örneğin:

•  Böbrek hastalıkları 
•  Üriner sistem problemleri 
•  Gastrointestinal hastalıklar 
•  Karaciğerle ilişkili bazı hastalıklar 
•  Diyabet ve farklı metabolik durumlar 
•  Kilo yönetimi gerektiren hastalar 
•  Bazı eklem ve hareket sistemi problemleri 

gibi durumlarda beslenme planını tedavi yaklaşımının bir parçası olarak değerlendirebilir.

Ancak “hastalığa özel diyet” tek başına tedavi anlamına gelmez.

BHH’de beslenme önerisi hastanın tanısı, kullandığı ilaçlar, laboratuvar sonuçları ve tedavinin diğer bileşenleriyle uyumlu biçimde planlanır.

Kurum içi laboratuvar beslenme kararına nasıl katkı sağlar?

BHH bünyesinde hemogram, biyokimya, idrar analizi ve farklı tanısal testler için kurum içi laboratuvar altyapısı bulunmaktadır.

Bu imkanlar gerektiğinde yalnız hastalığın tanısında değil, beslenme planının hangi klinik problem çerçevesinde oluşturulacağını anlamada da yardımcı olabilir.

Örneğin fazla su içme ve kilo kaybı bulunan bir hastada doğrudan zayıflama veya kilo alma diyeti önermek yerine önce altta yatan nedenin araştırılması gerekebilir.

Benzer şekilde kronik böbrek problemi bulunan bir hastada beslenme planı, yalnız kilo üzerinden değil hastanın güncel klinik ve laboratuvar durumu dikkate alınarak ele alınır.

Laboratuvar Hizmetleri bu sürecin gerektiğinde kullanılan tanısal parçalarından biridir.

Görüntüleme gerektiğinde beslenme problemi başka bir klinik soruna dönüşebilir

Tekrarlayan kusma, uzun süren iştahsızlık, karın ağrısı veya açıklanamayan kilo kaybında problem yalnızca beslenme biçiminden kaynaklanmayabilir.

Veteriner hekim gerekli gördüğünde BHH bünyesindeki ultrasonografi veya dijital röntgen imkanlarından yararlanabilir.

Bu durumda süreç:

beslenme şikâyeti → klinik muayene → gerekli laboratuvar → görüntüleme → gerçek problemin belirlenmesi → tedavi ve beslenme planı

şeklinde ilerleyebilir.

BHH’nin yaklaşımının önemli farkı budur:

Beslenme problemi gibi görünen bir şikâyeti yalnız mama değiştirerek geçiştirmemek.

Görüntüleme Hizmetleri hakkında ayrıntılı bilgi ilgili sayfamızda bulunabilir.

Yavru, erişkin ve ileri yaştaki hastanın beslenme ihtiyacı aynı değildir

Hayvanın yaşam dönemi beslenme planının temel unsurlarından biridir.

Büyüme dönemindeki bir yavrunun beslenme gereksinimi erişkin veya ileri yaştaki bir hastayla aynı değildir.

Ayrıca ileri yaş tek başına belirli bir mama veya diyet kullanılması gerektiği anlamına gelmez.

BHH’de plan:

yaş + vücut kondisyonu + aktivite + sağlık durumu

birlikte değerlendirilerek oluşturulur.

Amaç yaş etiketine göre otomatik mama seçmek değil, o hastanın gerçek ihtiyacına göre beslenmeyi düzenlemektir.

Günlük miktar kadar ödüller ve ek gıdalar da önemlidir

Hasta sahibi ana öğündeki mama miktarını doğru ayarlasa bile gün boyunca verilen:

•  Ödüller 
•  Sofra gıdaları 
•  Çiğneme ürünleri 
•  Takviyeler 
•  İlaç vermek için kullanılan yiyecekler 

toplam enerji alımını önemli ölçüde değiştirebilir.

Bu nedenle beslenme öyküsü alınırken yalnızca mama markası ve günlük porsiyon değil, hastanın gün boyunca tükettiği bütün ek gıdalar önemlidir.

BHH’de amaç hasta sahibini suçlamak değil, gerçek günlük tüketimi anlayarak uygulanabilir bir plan oluşturmaktır.

Ev yapımı veya çiğ beslenme planlarında neye dikkat edilir?

Evde hazırlanan beslenme modelleri veya çiğ diyetler bazı hasta sahipleri tarafından tercih edilebilir.

Ancak “doğal” veya “ev yapımı” olması bir diyetin otomatik olarak besinsel açıdan dengeli olduğu anlamına gelmez.

Özellikle uzun süreli kullanımda enerji, protein, mineral ve vitamin dengesinin hastanın türüne ve yaşam dönemine uygun olması önemlidir.

BHH’de hasta sahibi farklı bir beslenme modeli kullanmak istiyorsa bunu veteriner hekimle açık biçimde paylaşabilir.

Amaç tercihleri yargılamak değil, hastanın beslenme gereksinimlerinin karşılanıp karşılanmadığını değerlendirmektir.

AAHA’nın beslenme rehberi de evde hazırlanan diyetler dahil farklı beslenme modellerinde bireysel değerlendirme yapılmasını vurgular. 

Kedi, köpek ve kanatlı hastaların beslenme ihtiyaçları aynı değildir

BHH’de kedi, köpek ve kanatlı hastalarda klinik değerlendirme ve tedavi süreçleri yürütülmektedir.

Ancak beslenme konusunda tür farkı özellikle önemlidir.

Bir kedinin metabolik ve besinsel gereksinimleri köpekle aynı olmadığı gibi, bir kanatlının beslenme yaklaşımı da kedi veya köpek beslenme protokolüne göre oluşturulamaz.

Kanatlı hastalarda değerlendirme:

•  Tür 
•  Yaş 
•  Mevcut beslenme şekli 
•  Verilen yem/gıdaların çeşitliliği 
•  Yaşam koşulları 
•  Vücut kondisyonu 
•  Klinik belirtiler 

dikkate alınarak yapılır.

Bu nedenle BHH’de “kanatlı için standart diyet” gibi bir genelleme kullanılmaz.

Beslenme yaklaşımı türe özgü oluşturulur.

İştahsızlık her zaman beslenme danışmanlığı konusu değildir

Bir hayvanın mama yememesi bazen mama tercihinden kaynaklanabilir.

Ancak iştahsızlık aynı zamanda:

•  Ağrı 
•  Ateş 
•  Sindirim sistemi hastalığı 
•  Böbrek veya karaciğer problemi 
•  Ağız ve diş hastalığı 
•  Enfeksiyon 
•  Toksik durumlar 
•  Farklı sistemik hastalıklar 

gibi birçok klinik problemin belirtisi olabilir.

Özellikle iştahsızlık başka belirtilerle birlikteyse yalnızca mama değiştirmeye çalışmak tanının gecikmesine neden olabilir.

BHH’de bu durumda öncelik beslenme tavsiyesi vermek değil, iştahsızlığın nedenini değerlendirmektir.

Beslenme planının işe yarayıp yaramadığı nasıl anlaşılır?

Beslenme danışmanlığı tek seferde verilen bir listeyle sona ermemelidir.

Hedefe göre takipte:

•  Vücut ağırlığı 
•  Vücut kondisyonu 
•  Kas durumu 
•  İştah 
•  Dışkı ve sindirim bulguları 
•  Aktivite 
•  Hasta sahibinin plana uyum sağlayabilmesi 
•  Gerekli hastalarda klinik ve laboratuvar değerleri 

yeniden değerlendirilebilir.

Plan beklenen sonucu vermiyorsa bunun nedeni yalnızca “hasta diyete uymadı” olmayabilir.

Beslenme miktarı, günlük aktivite, altta yatan hastalık veya tedavide meydana gelen değişiklikler yeniden değerlendirilerek plan güncellenebilir.

BHH’de amaç mükemmel görünen bir beslenme listesi hazırlamak değil, hasta ve hasta sahibinin sürdürebileceği bir klinik plan oluşturmaktır.

Ne zaman beslenme değerlendirmesi düşünülmeli?

Şu durumlarda beslenme planının veteriner hekimle değerlendirilmesi yararlı olabilir:

•  Fazla kilo veya obezite 
•  İstenmeyen kilo kaybı 
•  Kilo almakta güçlük 
•  Yavru büyüme dönemi 
•  İleri yaş 
•  Kronik hastalık 
•  Tekrarlayan sindirim sistemi problemleri 
•  Özel diyet kullanımı 
•  Beslenme değişikliğine rağmen devam eden klinik belirtiler 
•  Kanatlı hastada dengesiz veya tek tip beslenme şüphesi 
•  Ev yapımı veya alternatif beslenme programı kullanılması 

Ani kilo kaybı, şiddetli iştahsızlık, tekrarlayan kusma, belirgin halsizlik veya genel durumun bozulması varsa rutin beslenme randevusu yerine klinik değerlendirme önceliklidir.

Sık Sorulan Sorular

BHH’de kilo yönetimi yapılıyor mu?

Evet. Kilo fazlalığı veya kilo kaybı bulunan hastada önce mevcut durum değerlendirilir; gerektiğinde altta yatan sağlık problemleri araştırılır ve hastaya uygun beslenme hedefi oluşturulur.

Sadece mama markası öneriliyor mu?

Hayır. BHH’de beslenme yaklaşımı yalnız marka seçimine dayanmaz. Hastanın türü, yaşı, kilosu, kondisyonu, aktivitesi ve sağlık durumu birlikte değerlendirilir.

Fazla kilolu hayvanın mamasını yarıya indirebilir miyim?

Kontrolsüz kalori kısıtlaması uygun olmayabilir. Kilo verme planının hastanın besin gereksinimlerini karşılayacak ve takip edilebilir biçimde oluşturulması gerekir.

Kronik hastalığı olan hayvanlarda özel beslenme gerekir mi?

Bazı kronik hastalıklarda beslenme tedavi planının önemli bir parçası olabilir. Kullanılacak yaklaşım hastalığın türü ve hastanın güncel klinik durumuna göre veteriner hekim tarafından belirlenir.

Her ileri yaştaki hayvan aynı senior mamayı mı kullanmalı?

Hayır. Yaş tek başına uygun diyeti belirlemez. Vücut kondisyonu, mevcut hastalıklar, aktivite ve bireysel gereksinimler de değerlendirilmelidir.

Kanatlı hastalarda beslenme değerlendirmesi yapılıyor mu?

BHH’de kanatlı hastalarda da klinik değerlendirme yürütülmektedir. Beslenme yaklaşımı kanatlının türüne, mevcut diyetine, yaşam koşullarına ve sağlık durumuna göre oluşturulur.

İştahsız hastaya farklı mama denemeli miyim?

Kısa süreli seçicilik ile hastalığa bağlı iştahsızlık aynı şey değildir. İştahsızlığa kusma, halsizlik, kilo kaybı, ağrı veya başka klinik belirtiler eşlik ediyorsa veteriner değerlendirmesi gerekir.

Beslenme planı sonradan değişebilir mi?

Evet. Hastanın kilosu, yaşam dönemi, aktivitesi, hastalıkları veya tedavi planı değiştikçe beslenme programının yeniden değerlendirilmesi gerekebilir.

Bilimsel Kaynaklar

•  AAHA — 2021 Nutrition and Weight Management Guidelines for Dogs and Cats 
•  WSAVA Global Nutrition Committee — Nutritional Assessment Guidelines 
•  AAHA/AAFP — Feline Life Stage Guidelines