BHH’de görüntüleme, yalnızca görüntü almak değildir
Bir hastanın neden ağrı duyduğunu, neden iştahsız olduğunu, neden nefes almakta zorlandığını veya travma sonrasında hangi yapıların etkilenmiş olabileceğini anlamak her zaman yalnızca fiziksel muayeneyle mümkün olmaz.
Beykoz Invesa Hayvan Hastanesi’nde görüntüleme; kedi, köpek ve kanatlı hastalarda tanıya ulaşmak ve doğru tedavi planını oluşturmak için yürütülen klinik sürecin bir parçasıdır.
BHH’de yaklaşım, yalnızca “röntgen çekmek” veya “ultrason yapmak” değildir.
Veteriner hekim hastanın türünü, yaşını, klinik öyküsünü ve muayene bulgularını değerlendirir. Gerekli görülen durumlarda laboratuvar testleri, dijital röntgen, ultrasonografi veya endoskopi aynı klinik problem üzerinde birlikte değerlendirilir.
Amaç mümkün olduğunca çok tetkik yapmak değil; hastanın ihtiyacına uygun tanısal yolu oluşturmak ve elde edilen bilgiyi tedavi planına dönüştürmektir.
BHH’de tanısal süreç
Klinik muayene → gerekli laboratuvar testleri → uygun görüntüleme yöntemi → bulguların birlikte değerlendirilmesi → tedavi, takip veya gerektiğinde ileri merkez yönlendirmesi
BHH’nin kurum içi görüntüleme altyapısı
BHH bünyesinde iki ayrı görüntüleme alanı bulunur.
Hastanede aktif olarak kullanılan başlıca görüntüleme sistemleri:
Mindray VetiX S380 DR Dijital Röntgen Sistemi
Kemik ve eklemlerin, göğüs kafesinin, omurganın ve klinik gerekliliğe göre farklı anatomik bölgelerin radyografik değerlendirilmesinde kullanılır.
Dijital görüntüler veteriner hekim tarafından hastanın muayene bulguları ve diğer klinik verileriyle birlikte değerlendirilir.
Mindray M7 Vet Ultrasonografi Sistemi
Özellikle yumuşak dokuların ve karın içi organların gerçek zamanlı değerlendirilmesinde kullanılır.
Karaciğer, böbrekler, mesane, dalak, gastrointestinal sistem ve diğer abdominal yapıların değerlendirilmesi; hastanın türüne ve araştırılan klinik probleme göre planlanır.
Vet-OR 1200 HD Endoskopi Sistemi
Doğrudan görüntüleme gerektiren uygun vakalarda endoskopik değerlendirmeye olanak sağlar.
Endoskopi her hastada rutin bir uygulama değildir. Gerekli olup olmadığı muayene, klinik bulgular ve daha önce yapılan incelemeler doğrultusunda veteriner hekim tarafından belirlenir.
BHH bünyesinde ayrıca farklı tanısal değerlendirmelerde kullanılan Firefly otoskop ve göz içi basıncının ölçümünde kullanılan TONOVET PLUS gibi cihazlar da bulunmaktadır.
BHH’nin farkı cihazların yalnızca hastanede bulunması değildir
Bir görüntüleme cihazına sahip olmak tek başına klinik çözüm anlamına gelmez.
BHH’nin yaklaşımında asıl değer, muayene, kurum içi laboratuvar ve görüntüleme imkanlarının aynı vaka üzerinde birlikte kullanılabilmesidir.
Örneğin iştahsızlık, tekrarlayan kusma veya karın ağrısı nedeniyle getirilen bir hastada yalnızca ultrasonografi yapmak yeterli olmayabilir.
Veteriner hekim gerekli gördüğünde hemogram, biyokimya veya diğer laboratuvar sonuçlarını ultrasonografi veya röntgen bulgularıyla birlikte değerlendirerek hastanın klinik tablosunu bütün olarak ele alır.
Böylece görüntüleme, ayrı bir işlem olmaktan çıkar ve tanıdan tedaviye uzanan vaka yönetiminin bir parçası haline gelir.
Dijital röntgen hangi vakalarda kullanılabilir?
Veteriner hekim klinik duruma göre dijital röntgenden şu gibi durumlarda yararlanabilir:
- Travma sonrası kırık veya çıkık şüphesi
- Topallama ve ortopedik problemler
- Kemik ve eklem yapılarındaki değişiklikler
- Omurgayla ilişkili bazı problemlerin değerlendirilmesi
- Göğüs kafesi ve akciğerlerin değerlendirilmesi
- Kalp siluetinin incelenmesi
- Karın bölgesinin genel radyografik değerlendirilmesi
- Yabancı cisim şüphesi
- Tür ve klinik duruma göre diğer radyografik incelemeler
Röntgende görülen bir bulgu her zaman tek başına kesin tanı anlamına gelmez.
BHH’de radyografik görüntüler hastanın klinik bulguları ve gerektiğinde laboratuvar veya diğer görüntüleme sonuçlarıyla birlikte değerlendirilir.
Ultrasonografi hangi durumlarda tanısal sürece katkı sağlar?
Ultrasonografi, iyonize radyasyon kullanmadan yumuşak dokuların ve bazı iç organların gerçek zamanlı değerlendirilmesini sağlar.
Veteriner hekim klinik gerekliliğe göre ultrasonografiden şu gibi durumlarda yararlanabilir:
- Tekrarlayan kusma
- İştahsızlık
- Kilo kaybı
- Karın ağrısı
- İdrar sistemiyle ilişkili şikâyetler
- Karın içinde sıvı veya kitle şüphesi
- Laboratuvar testlerinde görülen bazı değişiklikler
- Üreme sistemiyle ilişkili bazı durumlar
BHH’de ultrason görüntüsü tek başına değerlendirilmez.
Ultrasonografi bulguları, hastanın muayenesi ve gerektiğinde hemogram, biyokimya, idrar analizi veya diğer laboratuvar sonuçlarıyla birlikte yorumlanır.
Röntgen mi, ultrason mu?
Röntgen ve ultrasonografi birbirinin alternatifi olmak zorunda değildir.
Röntgen özellikle kemik yapıları, göğüs kafesi ve bazı anatomik bölgelerin genel değerlendirilmesinde güçlüdür. Ultrasonografi ise yumuşak dokuların ve iç organların gerçek zamanlı değerlendirilmesine yardımcı olur.
Bazı hastalarda yalnızca bir yöntem yeterli olabilir. Bazı vakalarda ise veteriner hekim röntgen, ultrasonografi ve laboratuvar sonuçlarını birlikte değerlendirmek isteyebilir.
BHH’de yöntem seçimi standart bir tetkik paketine göre değil, hastanın klinik ihtiyacına göre yapılır.
Kedi, köpek ve kanatlı hastalarda yöntem seçimi farklı olabilir
BHH’de kedi, köpek ve kanatlı hastalarda tanısal değerlendirme ve tedavi süreçleri yürütülmektedir.
Farklı türlerin anatomik ve fizyolojik özellikleri nedeniyle aynı belirti için uygulanacak görüntüleme yöntemi veya teknik her hastada aynı olmayabilir.
Bir kanatlı hastada gerekli tanısal yaklaşım ile benzer belirti gösteren bir kedi veya köpekte uygulanacak inceleme farklılık gösterebilir.
Bu nedenle kullanılacak yöntem hastanın türüne, genel durumuna ve araştırılan klinik probleme göre veteriner hekim tarafından belirlenir.
Endoskopi ne zaman devreye girer?
Bazı klinik durumlarda röntgen, ultrasonografi veya laboratuvar incelemelerinin yanında doğrudan görüntüleme gerekebilir.
BHH bünyesindeki Vet-OR 1200 HD endoskopi sistemi, veteriner hekimin gerekli gördüğü uygun vakalarda tanısal sürecin bir parçası olarak kullanılabilir.
Endoskopi kararında amaç mümkün olan her yöntemi uygulamak değil, vaka için gerçekten gerekli olan incelemeyi seçmektir.
BHH’de olmayan ileri bir inceleme gerektiğinde ne yapılır?
Güvenilir klinik hizmetin bir parçası da kurumun kendi sınırlarını doğru tanımlamasıdır.
BHH bünyesinde MR ve BT/CT cihazı bulunmamaktadır.
Klinik değerlendirme sonucunda MR, BT veya BHH bünyesinde bulunmayan başka bir ileri inceleme gerekli görülürse hasta uygun dış merkeze yönlendirilir.
BHH’nin yaklaşımı “her işlemi kendi bünyemizde yapıyoruz” iddiası üzerine kurulmaz.
Amaç, hastanın ihtiyaç duyduğu tanısal sürecin doğru şekilde devam etmesini sağlamaktır.
Gerektiğinde dış merkezden elde edilen sonuçlar da hastanın BHH’deki sonraki değerlendirme ve tedavi planının bir parçası olarak ele alınabilir.
Görüntüleme sonucu BHH’de tedavi planına nasıl dönüşür?
BHH’de görüntüleme izole bir hizmet değildir.
Dahili hastalıklarda görüntüleme bulguları laboratuvar sonuçlarıyla birlikte değerlendirilebilir.
Travma veya ortopedik problemlerde radyografik bulgular tedavi veya cerrahi planlamaya yardımcı olabilir.
Nörolojik vakalarda klinik ve nörolojik muayene sonrasında mevcut görüntüleme yöntemlerinden yararlanılabilir veya ileri inceleme gereksinimi belirlenebilir.
Bu nedenle süreç yalnızca görüntü elde etmekle sona ermez.
Amaç, elde edilen görüntüleme ve laboratuvar verilerini hastanın tedavi, takip veya ileri inceleme planına dönüştürmektir.
Dahili sağlık sorunlarında Dahiliye (Tanı-Tedavi), nörolojik belirtilerde ise Nöroloji hizmetlerimiz hakkında daha fazla bilgi alabilirsiniz.
Acil vakalarda görüntüleme
BHH 7 gün 24 saat hizmet veren bir hayvan hastanesidir.
Travma, solunum güçlüğü, akut karın problemi veya başka bir acil klinik durumda hasta öncelikle veteriner hekim tarafından değerlendirilir.
Gerekli görüldüğünde görüntüleme ve laboratuvar imkanları tanısal sürece dahil edilir ve elde edilen bulgular doğrultusunda acil tedavi planlanır.
Acil vakalarda yaklaşım:
klinik önceliğin belirlenmesi → gerekli tanısal incelemeler → bulguların birlikte değerlendirilmesi → tedavinin başlatılması
şeklinde ilerler.
Görüntüleme öncesinde hasta sahibinin bilmesi gerekenler
Daha önce başka bir merkezde yapılmış:
- Röntgen veya ultrason görüntüleri
- Laboratuvar sonuçları
- Klinik raporlar
varsa beraberinizde getirmeniz değerlendirmeye yardımcı olabilir.
Hastanızın kullandığı ilaçları ve bilinen sağlık sorunlarını veteriner hekime bildirmeniz önemlidir.
Bazı görüntüleme işlemleri özel hazırlık gerektirebilir. Bu nedenle BHH tarafından özellikle belirtilmedikçe ilaçları kendi kararınızla kesmeyin ve hastanızı kendi kararınızla aç bırakmayın.
Bazı ultrasonografi uygulamalarında görüntü kalitesi için incelenecek bölgedeki tüylerin kısaltılması gerekebilir.
Görüntüleme işlemleri ağrılı mıdır?
Röntgen ve ultrasonografi doğrudan ağrı oluşturan yöntemler değildir.
Ancak hastanın mevcut hastalığı, travması veya ağrısı nedeniyle bazı pozisyonlar rahatsızlık verebilir.
BHH’de işlem sırasında hastanın güvenliği ve konforu dikkate alınır.
Sedasyon gerekip gerekmediği hastanın türüne, klinik durumuna, stres seviyesine ve yapılacak incelemeye göre veteriner hekim tarafından değerlendirilir.
Sık Sorulan Sorular
BHH’de dijital röntgen var mı?
Evet. BHH bünyesinde Mindray VetiX S380 DR dijital röntgen sistemi aktif olarak kullanılmaktadır.
BHH’de ultrasonografi yapılıyor mu?
Evet. BHH bünyesinde Mindray M7 Vet ultrasonografi sistemi bulunmaktadır ve klinik gerekliliğe göre ultrasonografik değerlendirmelerde kullanılmaktadır.
BHH’de endoskopi var mı?
Evet. BHH bünyesinde Vet-OR 1200 HD endoskopi sistemi bulunmaktadır ve uygun görülen vakalarda kullanılmaktadır.
Kanatlı hastalarda görüntüleme yapılabiliyor mu?
Evet. BHH’de kanatlı hastalarda da tanısal değerlendirme ve tedavi süreçleri yürütülmektedir. Kullanılacak görüntüleme yöntemi hastanın türü ve klinik durumuna göre belirlenir.
BHH’de MR var mı?
Hayır. BHH bünyesinde MR cihazı bulunmamaktadır. MR gerekli görülen vakalarda uygun dış merkeze yönlendirme yapılır.
BHH’de bilgisayarlı tomografi var mı?
Hayır. BHH bünyesinde BT/CT cihazı bulunmamaktadır. Gerekli görülen vakalarda dış merkez yönlendirmesi planlanır.
Röntgen veya ultrason tek başına kesin tanı koyar mı?
Her zaman değil. Görüntüleme bulguları hastanın klinik muayenesi, öyküsü ve gerektiğinde laboratuvar veya diğer tanısal sonuçlarla birlikte değerlendirilir.
Ultrasonografi radyasyon içerir mi?
Hayır. Ultrasonografi görüntü oluşturmak için ses dalgalarını kullanır ve iyonize radyasyon içermez.
Her görüntüleme işleminde sedasyon gerekir mi?
Hayır. Sedasyon ihtiyacı hastanın türü, klinik durumu ve yapılacak incelemeye göre ayrıca değerlendirilir.
Acil durumda görüntüleme yapılabilir mi?
BHH 7/24 hizmet vermektedir. Acil hastalarda görüntüleme gereksinimi hastanın klinik öncelikleri değerlendirildikten sonra veteriner hekim tarafından belirlenir.
Bilimsel Kaynaklar
- Merck Veterinary Manual — Diagnostic Imaging
- Merck Veterinary Manual — Overview of Diagnostic Imaging of Animals
- Merck Veterinary Manual — Radiography of Animals
- Merck Veterinary Manual — Ultrasonography in Animals
